Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna (2026) - recenzja, opinia o filmie [UIP]. Idealna na dzisiejsze czasy

Najbardziej klasyczna ze wszystkich historii Charlesa Dickensa powraca w nowej wersji, wyreżyserowanej przez uznanego autora horrorów "X", "Pearl" oraz "Maxxxine", z Johnnym Deppem w tytułowej roli. O tym, czy potrzebowaliśmy nowej wersji "Opowieści wigilijnej" nie ma co dyskutować, lecz pochylmy się nad tym, czy Ti West zrobił dobry film i dla kogo on właściwie jest. 

Nie jest żadną tajemnicą, że "Opowieść wigilijna" to jedna z moich ulubionych, świątecznych pozycji - zaraz obok "Kevina samego w domu" i "Witaj Święty Mikołaju". Uwielbiam uniwersalną, płynącą z niej lekcję - choć uważam jednocześnie, że o jej różnych detalach i ich zasadności w dzisiejszym świecie można by rozmawiać całymi godzinami - tak więc nie będę tu dzisiaj pisał o tym, czy Ti West zrobił film dobry czy zły. Po mojemu patrząc, nie istnieje stricte zła wersja "Opowieści wigilijnej". Można by podnieść argument, że wersja z Guyem Pearce'em z 2019 roku wyszła dziwnie (przynajmniej patrząc po ocenach), choć sam nie miałem jeszcze przyjemności rzucić na nią okiem. Może w przyszłym roku. 

Tak więc, nie tracąc czasu, nadmieńmy co oczywiste. Dostajemy tu opowieść o Ebenezerze Scrooge'u (Johnny Depp), starym sknerze i lichwiarzu, który najbardziej na świecie kocha poczucie własnej wartości, a brzydzi się biedotą, którą szczególnie widać podczas świąt Bożego Narodzenia, kiedy to setki, jak nie tysiące żebraków wychodzi bezczelnie na ulice, wyciągając ręce po cudze pieniądze, bo przecież w taki dzień nie wypada odmówić. Z biegiem lat ta jego niechęć do wszystkiego i wszystkich tylko się pogłębiała, osiągając swoje apogeum w wieczór, kiedy rozgrywa się ta opowieść. Wtedy to nawiedzają go cztery duchy, które swoją obecnością i mądrością pragną nawrócić go z drogi, którą kroczy. Czy im się uda raczej każdy wie, ale powiedzmy, że na wszelki wypadek nie będę tu o tym pisał.

Wybrane okazje dla Ciebie

Reklama

Telewizor SAMSUNG QE65S94D 65" OLED 4K 144Hz Tizen TV Dolby Atmos HDMI 2.1

0 zł

3999.97 zł - najniższa cena

Kup teraz 3999.97 zł

Telewizor SAMSUNG QE55S94D 55" OLED 4K 144Hz Tizen TV Dolby Atmos HDMI 2.1

0 zł

2999.97 zł - najniższa cena

Kup teraz 2999.97 zł

Telewizor SAMSUNG QE65Q74D 65" QLED 4K 120Hz Tizen TV HDMI 2.1

0 zł

2299.97 zł - najniższa cena

Kup teraz 2299.97 zł

Telewizor SAMSUNG QE75Q74D 75" QLED 4K 120Hz Tizen TV Dolby Atmos HDMI 2.1

0 zł

3999.97 zł - najniższa cena

Kup teraz 3999.97 zł

Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna (2026) - recenzja, opinia o filmie [UIP]. Co nowego?

Wersja Westa trwa bez mała dwie godziny, co jest o tyle interesujące, że przecież inni z powodzeniem opowiadali wszystko, co trzeba w znacznie krótszym czasie. Animowana wersja z Jimem Carreyem czy telewizyjny klasyk z Patrickiem Stewartem trwały ledwie po 90 minut i nie można było zarzucić im macoszego podejścia do materiału, a takiej Myszce Miki udało się powiedzieć co i jak w niecałe pół godziny, chociaż w przypadku tej ostatniej akurat pewien pośpiech i zdawkowość można już było odczuć. Czym więc swój film wypełnił West? Cóż, powiedziałbym, że dwoma głównymi elementami, nad którymi warto się pochwalić. Pierwszym z nich jest klimat. 

Nie owijając w bawełnę, najnowsza wersja "Opowieści wigilijnej" jest dosyć strasznym filmem. Może nie od razu horrorem z krwi i kości, ale z całą pewnością młodsza część widowni może poczuć się w kinowym fotelu nieswojo. Praktycznie wszystkie duchy nawiedzające Scrooge'a mają w sobie coś niepokojącego. Marley (Ian McKellen), którego poznajemy tu jeszcze za czasów, kiedy nie był półprzezroczystą zjawą, ciągnie za sobą ciężkie łańcuchy, na które zapracował za życia. Jego twarz wyostrzona została ostrym makijażem, a i chyba odrobiną CGI pomogła reżyserowi uzyskać w paru momentach mocno nieludzki, niepokojący grymas na twarzy aktora. Duch minionych świąt (Andrea Riseborough) nie jest uroczą, ciepłą osóbką, miłym wspomnieniem prostszych czasów, a wizją tego, co Ebenezer porzucił, od czego się odciął. Nie do końca podszedł mi jej głos, bardzo eteryczny i przeciągnięty, jak to u duchów, ale kiedy ma ona odrobinę więcej do powiedzenia, to przeciąganie zdań staje się strasznie męczące, psując ostateczny efekt, na który tak mocno pracuje swoim wyglądem i ogólną prezencją. Tramell Tillman, czyli pan Milchik z "Rozdzielnia" gra ducha obecnych świąt i choć zwykle jest to całkiem pocieszna, jowialna wręcz postać, tutaj reżyser przeciął tę klasyczną reprezentację morałem na temat ludzkich oczekiwań i chciwości. Wyszło bardzo "dzisiejszo" (czyli chyba dobrze), a cała postać dobrze wpasowała się w ogólny klimat filmu. Na koniec pozostaje duch świąt, które jeszcze nie nadeszły i, cóż, jest to w większości bardzo klasyczna reprezentacja tej postaci, odrobinę rozwinięta względem większości znanych wersji, ale bez przesadnego szału. Wszyscy oni bardzo dobrze korelują z tonem opowieści, w której czerń i stał rzadko kiedy ustępują miejsca ciepłu świec, a nawet świeży śnieg wydaje się być nieprzyjemny, zimny niczym śmierć. 

Do tego dochodzą przeciągłe ujęcia ulic, niepokojąco doświetlone wnętrza, zapowiadające kolejne rozdziały opowieści karty zrealizowane niczym w starych horrorach - jednolity kolor, z delikatnym cieniem pod spodem, wpadające nagle na ekran. Czuć, że West zamierzał zrobić tu "lekki horror". Entuzjaści gatunku znajdą zresztą całą odniesień do klasyki gatunku w jego kadrach. Moich ulubionym była scena, w której Scrooge zostaje wciągnięty przez swoje łóżko, co niby pasuje po prostu do sceny, ale jeśli ktoś pamięta kto gra tę postać i od jakiej roli zaczynał, to będzie miał z całej sekwencji znacznie więcej frajdy niż taki tam, przypadkowy widz.

Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna (2026) - recenzja, opinia o filmie [UIP]. Dobra, zrozumiałem 

Jeszcze długo po seansie nie mogłem się natomiast zdecydować, czy poszerzona fabuła filmu powinna zostać uznana za jego wadę czy zaletę. Przecież West zrobił tu ewidentnie film dla starszego widza, na co wskazują wykorzystane przez niego środki wyrazu. Czyli wypadałoby pomyśleć, że w związku z tym materia opowieści może zostać potraktowana równie dojrzale, nie wszystko musi być dosłowne, pewne rzeczy mogą zostać niedopowiedziane. Tymczasem mam wrazenie, że dostaliśmy coś zupełnie odwrotnego. Czy to dlatego, że dzisiejsza, hodowana na TikToku i rolkach, które stają się zbyt nudne, jeśli trwają dłużej niż dwadzieścia sekund, po prostu nie załapałaby, że Scrooge zaparł się w swoim drążeniu do bogactwa jako następstwo rozstania z Belle (Ellie Bamber), że jego siostrzeniec, Fred (Sam Claflin) pragnie bliskości z wujkiem ponieważ jest to już ostatnia jego więź z nieżyjącą matką, że Bob Cratchit (Rupert Grint) prędzej straci wszystko niż zniży się do błagania. Wszystkiego tego można domyślić się już z innych wersji tej historii, nawet jeśli nie mówią o tym wprost. 

To napisawszy, część z tych dodatków nawet mi się podobała. Wytłumaczenie tej niechęci Ebenezera do biedoty i żebraków, skorelowanie świąt z pełnym przemocy domem, od którego na co dzień miał względny spokój, rozwinięcie postaci Belle ponad bycie "tą którą uciekła" - to są wszystko ciekawe dodatki do klasyki. Nie zawsze w pełni oryginalne, część z nich można było już zobaczyć w innych wersjach, ale chyba jeszcze nigdy w tak pełny sposób. Więc może i pod pewnymi względami ta nowa wersja Dickensa jest trochę zbyt łopatologiczna, ale jako całość broni się po prostu jako pełna, poszerzając świat i postacie, z którymi obcujemy. 

A skoro już o postaciach, to na koniec pewnie wypadałoby rzucić odrobinę światła na Johnny'ego Deppa, dla którego jest to pierwsza rola tego kalibru od głośnego rozwodu - był niby Ludwikiem XV w nowej wersji "Kochanicy Króla" parę lat temu, ale to kompletnie nie ten kaliber filmu. No i przyznam, że bałem się trochę, że po tylu latach dostaniemy tu po prostu kolejną "wersję" dziwaczności, energii Jacka Sparrowa. Lecz nie! Tak jak Depp zdecydowanie może u Westa grać bardzo ekspresyjnie, tak jest to ekspresja, z którą do tej pory niewiele eksperymentował. Czuć tu trochę Sknerusa McKwacza (bardzo adekwatnie), odrobinę dziadka Joe z "Charlie i fabryka czekolady" (również bardzo odpowiednio), a także mniejsze i większe echa innych, złośliwych dziadków świata kina. Podobnie jak cały film, Johnny jest tu po prostu... Na swoim miejscu.