Bass X Machina (2026) - recenzja serialu [Netflix] Steampunkowy Dziki Zachód

Jedną z najciekawszych netflixowych premier końcówki roku okazał się króciutki, bo zaledwie sześcioodcinkowy serial animowany „Bass X Machina“, łączący rzadko występujące razem podgatunki westernu i steampunku. Czerpie on z legendy Bassa Reevesa, niezwykle skutecznego stróża prawa, który nie po raz pierwszy pojawia się w popkulturze.

Bass Reeves był jedną z najbarwniejszych postaci XIX-wiecznej Ameryki i nic dziwnego, że spekuluje się, iż to właśnie on był pierwowzorem Samotnego Jeźdźca, pojawiającego się później choćby w filmie Gore’a Verbinskiego z 2013 roku. W czasie wojny secesyjnej uciekł z niewoli i trafił na Terytorium Indiańskie, gdzie nauczył się nie tylko języków rdzennych mieszkańców Stanów Zjednoczonych, ale też doskonale poznał topografię rozległych terenów w okolicach dzisiejszej Oklahomy. Ta wiedza okazała się później bezcenna, gdy pomagał lokalnym stróżom prawa w tropieniu przestępców, a w 1875 roku został zastępcą szeryfa federalnego. Słynął z niezwykłej skuteczności: zatrzymał około 3000 osób i uczestniczył w kilkunastu strzelaninach. Znany był też z wyjątkowej sumienności w przestrzeganiu prawa, która swego czasu doprowadziła go do aresztowania i postawienia przed sądem własnego syna Benniego, skazanego ostatecznie na dożywocie za zastrzelenie żony.

Nic dziwnego, że po tę historię sięgnięto już wcześniej. Sporą popularnością cieszył się serial „Stróże prawa: Bass Reeves“ z 2023 roku, w którym w głównego bohatera wcielił się David Oyelowo, a w obsadzie znaleźli się też m.in. Donald Sutherland, Dennis Quaid i Barry Pepper. Najnowsza produkcja Netflixa to jednak zupełnie inny przypadek. Mamy tu bowiem do czynienia z osobliwą wariacją na temat tej opowieści, łącząca dane historyczne z wciąż niezbyt mocno eksploatowaną estetyką steampunku, afrofuturyzmu, a nawet fantasy. Jej twórcy potraktowali historię Reevesa jako punkt wyjścia do szalonej i brutalnej wizji alternatywnego świata, w której realne wydarzenia spotykają się z fantastyką. Nad całością czuwali specjaliści z koreańskiego studia Mir, którzy mają już na koncie pracę przy takich tytułach jak „Legenda Korry“, „Devil May Cry“ czy „X-Men ‘97“. Producentem wykonawczym serialu został znany aktor Brian Tyree Henry, prywatnie wielki fan wielu animowanych produkcji Netflixa, takich jak choćby „Blue Eye Samurai“, który użyczył też głosu głównemu bohaterowi.

Serialowego Bassa Reevesa poznajemy jako łowcę nagród, który po wykonaniu swojego ostatniego zadania planuje przejść na zasłużoną emeryturę. Ostatecznie okazuje się ono jednak mniej intratne niż się wydawało, a jednocześnie odzywają się do niego przedstawiciele lokalnej elity, którzy obiecują mu nie tylko wielkie pieniądze, ale również stanowisko szeryfa. Początkowo niechętny Reeves ostatecznie godzi się na udział w niebezpiecznej misji, głównie jednak dlatego, że dotyczy ona postaci Rivenbanka. Człowieka, który zajmował się nieludzkimi eksperymentami, mającymi na celu stworzenie doskonałego żołnierza, którym podlegał zarówno Bass, jak i jego wojenni towarzysze. W trakcie swojej długiej podróży Bass napotka na starych przyjaciół, jak i zyska nowych, powoli odkrywając prawdziwą naturę działań złowrogiego generała. 

Bass X Machina (2026) - recenzja i opinia o serialu [Netflix] Połączenie westernu ze steampunkiem

„Bass X Machina“ to oczywiście nie pierwsze połączenie westernu ze steampunkiem, które swego czasu wydawało się estetyką niezwykle atrakcyjną (widoczną dziś nadal choćby w świecie cosplayerów), mogącą zawładnąć umysłami wielu widzów w XXI wieku. Ostatecznie okazało się jednak, że poza „Bardzo dzikim Zachodem“ Barry’ego Sonnenfelda z 1999 roku próżno wskazać inne produkcje łączące oba podgatunki, a „Jonah Hex“ z 2010 roku okazał się absolutną katastrofą pod każdym względem. Steampunkowemu westernowi znacznie lepiej służy konwencja serialu animowanego, który pozwala w o wiele bogatszy sposób stworzyć świat, w którym technologia poszła w zupełnie innym kierunku, co serial Netflixa doskonale pokazuje. Sposób, w jaki tworzy się tu serialową rzeczywistość, a przede wszystkim jej doskonałe wtopienie w klasycznie westernowe tło, robi ogromne wrażenie i wypada żałować, że serial liczy sobie ledwie sześć odcinków.

Szczęśliwie są one wręcz napakowane akcją i na tyle dynamiczne, że serial ogląda się z ogromną przyjemnością. Idealnym wstępem do rozrywki jest niezwykle stylowe intro, jedna z tych czołówek, które grzechem byłoby przewinąć. Istotną rolę pełni tu świetna ścieżka dźwiękowa, za którą odpowiada - zdecydowanie zbyt rzadko wydająca nowe płyty -  Janelle Monáe, użyczająca również głosu postaci żony głównego bohatera. Świetnie wypadają zwłaszcza sekwencje strzelanin i pojedynków z ogromnymi mechami bojowymi, w których serialowy Bass Reeves nie stoi na straconej pozycji dzięki technologii, którą dysponuje. Od czasu do czasu produkcja potrafi też złapać oddech dzięki udanemu zestawieniu bohaterów: z zasadniczym łowcą nagród kontrastują zarówno młoda Dana Starr, jak i zażywna staruszka Etta Yellowtail.

Bass X Machina (2026) - recenzja i opinia o serialu [Netflix] Napakowane akcją odcinki

Jak przystało na przedstawiciela gatunku o długiej historii, trudno pochwalić samą fabułę, która jest dość prosta i służy zwyczajnie dojściu z jednego miejsca do drugiego oraz ostatecznemu starciu z głównym rywalem, które jednak tym razem nie stanowi jądra całej opowieści. „Bass X Machina“ jest bowiem przede wszystkim fantazją o wykorzystaniu zbrodniczej technologii przeciwko jej twórcom, by wyeliminować zagrożenie dla własnej ludności. Przy okazji, jak zwykle w takich przypadkach bywa, bohaterowie stają się jednak podobni do potworów, z którymi przyszło im walczyć. Współczesne kino mainstreamowe, zwłaszcza spod znaku widowisk superbohaterskich, przyzwyczaiło nas do tego, że motywacje antagonistów są konstruowane tak, by stawały się zrozumiałe dla każdego, i tak jest również tutaj. Tym razem konfrontuje się je jednak z niewzruszoną postawą głównego bohatera, który ma co najmniej dwie okazje, by zmienić stanowisko i dołączyć do ludzi, którzy powinni być mu bliżsi. Z jakichś powodów nadal broni jednak systemu, który sam często działa przeciwko niemu.

Nowemu animowanemu serialowi Netflixa można jednak wybaczyć zarówno dość oklepaną fabułę, jak i typowe dla wielu współczesnych produkcji przegadanie finału, w którym twórcy próbują wbić widzowi do głowy to, co chcieli przekazać swoją opowieścią. To bowiem kolejny przykład produkcji niezwykle dynamicznej, przygotowanej z pieczołowitością, pięknej i niezwykle wręcz wciągającej, która w ciekawy sposób nawiązuje do historycznych przekazów o Bassie Reevesie, a wspomniany już Brian Tyree Henry nadał mu sporo swojej oryginalnej charyzmy. Steampunk to wciąż atrakcyjna i wcale niewyeksploatowana estetyka, której „Bass X Machina“ jest niewątpliwie klasowym przedstawicielem.