Kingston NV3 2230 2 TB - test dysku. Może być świetny… albo znacznie gorszy

Kingston NV3 2230 2 TB - test dysku. Może być świetny… albo znacznie gorszy

Michał Porębski | Dzisiaj, 12:41
Google Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google? Dodaj do źródeł

Format SSD-ków M.2 2230 przez długi czas był przyrodniczą ciekawostką, ale potem nastała era Steam Decka i innych urządzeń przenośnych, które nieoczekiwanie wprowadziły te filigranowe nośniki do mainstream'u. Tytułowy Kingston NV3 jest natomiast o tyle ciekawy, że mimo niesprzyjających czasów, nie powinien puścić nabywcy z torbami. Zatem, przyjrzyjmy się mu bliżej.

Na początek jednak - kontekst historyczny. Ogólnie rzecz biorąc, dyski 2230, czyli cechujące się długością 30 mm, nie powstały przecież dla Steam Decka. Niemniej sektor rozrywkowy przez długi czas konsekwentnie omijały, będąc głównie domeną najsmuklejszych komputerów biznesowych, z przedstawicielami linii Microsoft Surface na czele. Co prawda rzeczony format bywał stosowany w handheldach marki GPD, ale zachowajmy powagę, ten sprzęt ma w Polsce popularność porównywalną z grą w krykieta i uśmiechaniem do nieznajomych. Sam 2230 znajduje ponadto zastosowanie w Xboksie Series X, jednak tam z kolei stanowi to informację czysto teoretyczną, bo bez specjalistycznej wiedzy - lista modeli przyjmowanych przez system, klonowanie sektorów, konieczność wybebeszenia konsoli - lepiej wymiany się nie podejmować. 

Dalsza część tekstu pod wideo

Steam Deck jednak swoje piętno odcisnął: M.2 2230 znalazły się w orbicie zainteresowań graczy i oczywiście szybko wykorzystali to producenci, tworząc dedykowane konstrukcje gamingowe. Czym jest dysk gamingowy, mnie nie pytajcie. Idźcie do marketingowców. No, ale czarny laminat, buńczuczne naklejki - każdy ten klimat doskonale zna. Niestety często również wywindowana cena, sięgająca za modele o pojemności 2 TB równowartości całej maszyny parowej. Przy czym nie chodzi tu tylko o pazerność producentów, ale także ograniczenia techniczne. 

Na dysku niewiele większym od paznokcia kciuka, który w dodatku musi być odpowiednio smukły, nawet siłą nie upchnie się więcej niż jednej kości NAND. Nie ma też najmniejszych szans, by dorzucić pamięć DRAM dla kontrolera. Inżynierowie stosują więc ultra-gęste, a co za tym idzie drogie pamięci, które w topowych modelach mają nawet 232 warstwy. Implementują przy tym tzw. bufor pseudo-SLC, który - w najprostszych możliwych słowach - pozwala jako pamięć podręczną wykorzystać część pamięci zasadniczej. W takim wypadku, aby zwiększyć prędkość, komórki nominalnie pozwalające zapisać 3 lub 4 bity danych przechodzą dynamicznie w tryb 1-bitowy. Oprócz tego tablica mapowania danych musi trafić do RAM-u komputera. I nie są to rozwiązania idealne, o czym w dalszej części, lepszych niestety nie ma. Bądź co bądź, na tę chwilę morał jest taki, że miniaturyzacja ma swoją cenę.

Nie wystarczy dobrze wybrać, musisz mieć jeszcze farta

By tę cenę ściąć - bo rzecz jasna Kingston Świętym Marcinem z Tours nie jest - zastosowano pewną, w końcowym rozrachunku dość dyskusyjną, sztuczkę. Otóż model NV3 produkowany jest na zasadach loterii krzemowej (od ang. silicon lottery), co dosłownie oznacza, że fabryka ładuje do środka to, co w danej chwili ma pod ręką. Naturalnie jakaś specyfikacja w karcie produktu podawana jest. Nie kupujesz zupełnego kota w worku, znasz interfejs (PCIe 4.0 NVMe), deklarowane transfery sekwencyjne (do 6000 MB/s) i pojemność (2 TB), ale już takie niuanse jak typ zastosowanego kontrolera to rzut monetą. Najpopularniejszy jest Silicon Motion SM2268XT2, ale trafiają się również Phison E27T oraz rynkowy świeżak TenaFE TC2201. Jakby tego było mało, na pokład NV3 mogą trafić i pamięci TLC, i QLC. Jedne nieco szybsze i bardziej wytrzymałe, a drugie wprost przeciwnie. 

Kingston NV3 2230
resize icon

Co mnie obchodzą jakieś scalaki, ja tu dysk kupuję - ktoś powie. Trochę paradoksalnie, mimo iż silnie nacechowana ignorancją, akurat w tym wypadku taka opinia zazwyczaj jest słuszna. Wszystkie wymienione kontrolery wytwarzane są w technologii 12 nm i mają zbliżoną zarówno wydajność, jak i kulturę pracy. Mniej kolorowo wygląda to z pamięciami, bo choć amerykański producent konsekwentnie podaje żywotność 640 terabajtów zapisanych w całym okresie eksploatacji, to jednak TLC-ki powinny ten pułap przeskoczyć, a QLC raczej nie. Nie zrozumcie mnie źle, nie wydarzył się żaden dramat, historycznie mieliśmy dużo poważniejsze przypadki różnic pomiędzy poszczególnymi partiami. Ba, premierowe PlayStation 5 bywało dostarczane z dwoma różnymi wentylatorami, które w sposób wyraźny odbiegały od siebie poziomem generowanego szumu. Niemniej intrygujące nastały czasy, gdy kupując określony produkt, bierzesz poprawkę na faktor ryzyka.

Skromny, nawet nie złoty i słów kilka o wymianie

Ale dość tej teorii i przejdźmy w końcu do dania głównego - blistra z NV3 2230 2 TB. Bo tak, w przypadku konstrukcji o ekonomicznym charakterze, chyba nie liczyliście na neseser z welurową wyściółką. Jest tylko dysk zapakowany w dokładnie taki sam sposób jak Kingston dostarcza swoje karty pamięci i drobny souvenir w postaci rocznej licencji na oprogramowanie do klonowania nośników i tworzenia kopii zapasowych Acronis True Image. Sam dysk też raczej kasku z głowy nikomu nie zerwie. Ot, filigranowy niebieski laminacik z tabliczką znamionową, ale tu - podkreślmy dla dziennikarskiej rzetelności - wiele więcej wymyśleć się nie da. Jednostronny format 2230, z uwagi na ograniczenia kubatury docelowych urządzeń, wyklucza zastosowanie radiatora, a ewentualne LED-y są potrzebne jak krowie siodło.

Kingston NV3 2230
resize icon

Siłą rzeczy więcej dzieje się przy montażu, co oczywiście nie wynika ze specyfiki tego konkretnego dysku, a budowy urządzeń do których jest on skierowany, ale w moim mniemaniu warto o tym napomknąć o tyle, że nikt chyba nie kupi NV3, aby powiesić go sobie na szyi. Choć przy dzisiejszych cenach pamięci, z koszulką Balenciagi mógłby się zgrać całkiem widowiskowo, zostawmy jednak żarciki i wróćmy do sedna. Przede wszystkim, decydując się na wymianę nośnika, upewnijcie się dwa razy, jak ten proces wygląda w przypadku posiadanego sprzętu i czy na pewno dacie sobie z nim radę. Czasem lepiej odżałować stówę dla majstra w lokalnym serwisie elektroniki niż później płacić kilka stów za regenerację padów i lutowanie wyrwanego gniazda akumulatora. Nie, to nie jest opowiastka wyssana z palca, ale częsty widok w ROG Ally pierwszej generacji. Z kolei na przykład Steam Deck ma absurdalnie miękkie śruby. Delikatnie źle dobrany śrubokręt, robota po łebkach i jest... po łebkach.

Są oczywiście urządzenia takie jak tablet ROG Flow Z13, gdzie nośnik 2230 znajdziemy pod łatwo dostępną klapką, ale to bardziej wyjątek niż reguła. Przy czym podmiana nośnika to jedno, drugie - system. Do opcji zdecydowanie najwygodniejszych, choć generujących dodatkowe koszty, należą sprzętowe klonery. Umieszczasz w nich oba dyski - nowy i stary - podłączasz zasilanie, a po kilku chwilach masz przeniesiony system wraz ze wszystkimi danymi. Minus? Dane owszem przeniesione, ale za to 200-250 zł wyniesione na konto jakiegoś Chińczyka. Posiadacze urządzeń z serii ASUS ROG mają nieodpłatnie dostępną opcję Cloud Recovery w UEFI, instalującą automatycznie świeży system i sterowniki z serwera. Tymczasem w przypadku Lenovo Legion Go czy wreszcie wielokrotnie wymienianego przeze mnie Steam Decka nie obejdzie się bez stworzenia bootowalnego pendrive'a. Bez owijania w bawełnę, żadna to inżynieria rakietowa, ale mimo wszystko kolejny aspekt, który warto wziąć pod uwagę zanim chwyci się za śrubokręt.

Testy, czyli komora maszyny losującej jest pusta i lecimy...

Szczerze powiedziawszy, w kontekście loterii, jaką urządza Kingston, testowanie NV3 2230 jest doświadczeniem budzącym u mnie pewien dysonans. Maszyna losująca wskazała bowiem Silicon Motion SM2268XT2 oraz kości QLC, czyli może nie najlepszy - są przecież też wersje TLC - ale na pewno bardzo pewny za sprawą renomowanego kontrolera duet. Trochę szkoda, że nie udało się z modułami, ale przynajmniej plusa mogę dopisać producentowi. Wysyłał mi paczkę wprost z centrali, hipotetycznie mógłby wyselekcjonować próbkę, a dostałem średnią krajową. Znaczy, nie ma mowy o żadnej faworyzacji mediów.

Inna sprawa, że w sferze użytkowej nośników M.2 2230 NVMe dla PCIe 4.0 sytuacja jest dość klarowna. Dysproporcje w szybkości zapisu i odczytu, czy to sekwencyjnego czy losowego, zobaczycie głównie na wykresach, choć nawet na nich NV3 nie odstaje w ogólnym przekroju od "gamingowego" WD Black SN770M. Gry na Steam Decku czy ROG Ally nie załadują się ani szybciej, ani wolniej, bo hamulcem jest wydajność procesora. Jedyny istotny problem - ale wynikający ze specyfiki formatu 2230, nie poszczególnych modeli dysków - stanowi kopiowanie dużych plików, choćby dumpów gier z PlayStation 3 do emulatora, przy zapełnieniu sięgającym 80% i więcej. Jak powinniście pamiętać, miniaturowe SSD-ki wykorzystują jako bufor fragment ogólnej przestrzeni, pomniejszony tak, by działać w trybie 1-bitowym (SLC). Obrazowo na liczbach: jeśli nośnik ma moduły QLC i wolne 100 GB, to bufor wynosi 25 GB, a obraz płyty Killzone 3 waży ponad 41 GB. 

Trochę literacko, na polu użytkowym porównałbym wybór M.2 2230 do wyboru kształtu makaronu. Wstążki może i ugotują się chwilę wcześniej niż świderki, ale ramy czasowe wyznaczy mięso w piekarniku, po czym zjesz de facto jedno i to samo. Co by nie mówić, dyski w handheldach wymieniamy przeważnie z uwagi na niedobór pojemności, a nie wydajność. Dodam, mój Kingston NV3 w trakcie testów nie wykazał żadnych skłonności do przegrzewania się, pracował bardzo stabilnie i jako rozszerzenie przestrzeni magazynowej spisał po prostu OK. Nie dam sobie ręki uciąć, że byłbym równie usatysfakcjonowany wersją z TenaFE TC2201 i QLC, ale Reddit jeszcze nie płonie, więc chyba też.

Kingston NV3 2230 2 TB - czy warto kupić?

Co tu więcej dodawać, Kingston NV3 2230 o pojemności 2 TB to wybór po prostu rozsądny. Nie napina się gamingowym sznytem ani nie idzie na rekordy, ale dzięki temu zgarniecie go za sensowne - jak na dzisiejsze czasy - 1200 zł. A wierzcie mi lub nie, nikt nie sprawdza, czy macie w handheldzie dysk dla graczy. Czasy ładowania w odniesieniu do Microna 2400 1 TB, którego Valve montuje w Steam Decku domyślnie, a także pozycjonowanego jako topowy WD Blacka SN770M 2 TB mieszczą się w granicach błędu pomiarowego. Nie tylko na przywiązanej do standardu Gen 3 maszynie parowej, ale też na znacznie potężniejszym ROG Flow Z13 ze Strix Halo. Podobnie jest w kwestii codziennych operacji na plikach, choć tu z oczywistych przyczyn punkty zdobywają już tylko Kingston oraz WD. Kultura pracy - bez zastrzeżeń. Krótko mówiąc, sprzęt robi co do niego należy. 

Google Chcesz częściej widzieć nasze treści w Google? Dodaj do źródeł

Atuty

  • Dobry stosunek ceny do pojemności
  • Wystarczająca wydajność
  • Dobra kultura pracy – brak zauważalnego przegrzewania się.
  • Kompaktowy format 2230
  • 2TB pozwalają znacząco zwiększyć przestrzeń na gry i aplikacje.
  • Oprogramowanie w zestawie

Wady

  • Brak gwarancji na pamięci TLC
  • Brak pamięci DRAM
  • Loteria podzespołów
  • Brak radiatora – konstrukcja 2230 ogranicza możliwości chłodzenia

Sensowny i jak na dzisiejsze czasy przystępny cenowo dysk 2 TB, który "dogada się" ze Steam Deckiem, ROG Ally i innymi urządzeniami wykorzystującymi format 2230. Niestety z loterią zakupową w tle, ale nawet mając pecha, powinien spełnić oczekiwania - rozszerzyć dostępne miejsce.

8,0
Michał Porębski Strona autora
Pasjonat technologii, telekomunikacji, smartfonów i filmów science-fiction. Odbył staż w domach mediowych i portalach informacyjnych, a hobbystycznie zajmuje się zgłębianiem wiedzy o grach planszowych. 
cropper