Disney połączył cztery pokolenia Polaków. Jeden wynik szczególnie zaskakuje
Disney od dekad jest częścią polskiego dzieciństwa, ale nowe badanie pokazuje, że jego wpływ sięga znacznie dalej. Uniwersytet SWPS i Disney Polska sprawdziły, jak cztery pokolenia Polaków odbierają kultowe historie, bohaterów i wartości.
Jeden z wyników może szczególnie zaskoczyć - aż 36% mężczyzn deklaruje identyfikację z Kopciuszkiem.
Raport „Pokolenie Disney. Jak historie, bohaterowie i wartości Disneya łączą pokolenia Polaków” powstał na podstawie programu badawczego przeprowadzonego w 2026 roku pod kierownictwem dr Ewy Jarczewskiej-Gerc z Uniwersytetu SWPS. Badanie ilościowe objęło 1054 osoby w wieku od 18 do 80 lat, a wyniki analizowano również osobno dla Baby Boomersów, pokolenia X, Millenialsów i Generacji Z.
Disney - bajki dla dzieci i dorosłych
Skala obecności Disneya w polskim dzieciństwie okazuje się ogromna. 84% dorosłych Polaków regularnie oglądało produkcje Disneya w okresie dorastania, a dla 77% były one ważną częścią dzieciństwa. Aż 82% badanych nadal deklaruje sentyment do produkcji marki. Co więcej, 72% uważa, że historie Disneya wpłynęły na ich wyobraźnię.
Najbardziej rozpoznawalną produkcją okazuje się „Król Lew” - zna go 86% Polaków. Wśród Millenialsów i Pokolenie Z wynik sięga aż 94-95%. „Królewnę Śnieżkę” zna 81% badanych, natomiast „Kopciuszka” i „101 dalmatyńczyków” po 80%. W przypadku bohaterów rekordy biją Myszka Miki i Kaczor Donald - rozpoznaje ich po 95% respondentów.
Walt Disney
Co trzeci mężczyzna utożsamia się z Kopciuszkiem
Najciekawsza część raportu dotyczy jednak nie znajomości filmów, lecz identyfikacji z bohaterami. Okazuje się, że podział na „kobiece” i „męskie” postacie wcale nie jest tak oczywisty. Z Kopciuszkiem utożsamia się 65% kobiet i aż 36% mężczyzn. Z kolei Tarzan jest bliski 50% mężczyzn i 37% kobiet.
Autorzy badania zwracają uwagę, że Polacy niekoniecznie identyfikują się z samymi postaciami. Znacznie ważniejsze są ich doświadczenia i cechy, jak odwaga, samodzielność, wytrwałość czy wierność własnym wartościom. Kopciuszek może być więc odbierany jako uniwersalna historia osoby, która mimo niesprawiedliwości próbuje walczyć o lepszą przyszłość. Podobną rolę w przypadku młodszych odbiorców zaczyna pełnić Elsa - utożsamia się z nią 32% badanych ogółem i 41% kobiet.
Disney - bajki dla dzieci i dorosłych
Badanie pokazuje również, jak bardzo zmieniało się znaczenie tych samych historii. 74% przedstawicieli pokolenia X postrzegało Disneya jako namiastkę świata zachodniego, podczas gdy Millenialsi szczególnie mocno związali markę z własnym dzieciństwem - 82% z nich uważa produkcje Disneya za jego ważną część, a 75% twierdzi, że w pewnym sensie „wychowało się” na tych historiach.
Pokolenie Z z kolei łączy klasykę z nowszymi produkcjami. „Króla Lwa” zna 95% jej przedstawicieli, ale „Krainę lodu” aż 89%, „Zwierzogród” 78%, a „Lilo i Stitch” 71%. Ważną częścią ich popkulturowego dzieciństwa są również „Hannah Montana” (71%) i „High School Musical” (57%). To także pokolenie najmocniej związane z Marvelem - Spider-Mana zna 83%, Iron Mana 70%, a Avengersów 69%.
Co ciekawe, Pokolenie Z nie chce całkowitego odcięcia od klasyki. 46% przedstawicieli tego pokolenia opowiada się za połączeniem klasycznych wartości Disneya ze współczesnym językiem i nowymi bohaterami. Jednocześnie 87% wszystkich badanych chce zachowania klasycznych wartości marki - samodzielnie lub w połączeniu z nowoczesnością.
Raport pokazuje więc, że Disney w Polsce to coś więcej niż zestaw popularnych filmów i seriali. 84% badanych regularnie obcowało z jego produkcjami w dzieciństwie, a kolejne pokolenia odnajdują w tych samych historiach zupełnie inne znaczenia. Dla jednych najważniejsze są sprawiedliwość i zwycięstwo dobra, dla innych wytrwałość, autentyczność czy poszukiwanie własnej drogi. Wspólnym mianownikiem pozostają jednak przyjaźń, relacje, odwaga i pokonywanie trudności.