J.R.R. Tolkien nie znosił Diuny? Po latach ujawniono jego zaskakującą opinię o kultowej powieści
Dziś trudno wyobrazić sobie dwie ważniejsze fantastyczne marki niż Władca Pierścieni i Diuna. Obie serie doczekały się bestsellerowych książek, kultowego statusu i wielkich ekranizacji filmowych.
Okazuje się jednak, że ich twórcy niekoniecznie podzieliliby wzajemny zachwyt. Z ujawnionego po latach listu wynika, że J.R.R. Tolkien nie był fanem słynnej powieści Franka Herberta.
Sprawa dotyczy prywatnej korespondencji z 1966 roku. Tolkien otrzymał wówczas egzemplarz Diuny i został poproszony o opinię na temat książki. Odpowiedź autora Władcy Pierścieni była wyjątkowo szczera. Pisarz przyznał, że trudno mu oceniać dzieła innych twórców działających w podobnym gatunku, ale jednocześnie dodał, że Diuna zwyczajnie “nie spodobała mu się”.
Co ciekawe, Tolkien nie rozwinął swojej krytyki. Zamiast szczegółowo wyjaśniać powody, stwierdził, że w takiej sytuacji najuczciwiej będzie zachować milczenie i nie komentować publicznie twórczości Franka Herberta. Wielu badaczy literatury uważa dziś, że była to forma okazania szacunku innemu autorowi mimo osobistych zastrzeżeń wobec jego dzieła.
Brak konkretnego uzasadnienia sprawił, że przez dekady fani próbowali odgadnąć, co dokładnie nie spodobało się Tolkienowi. Pojawiają się teorie dotyczące odmiennych filozofii obu twórców, sposobu przedstawiania władzy, religii czy moralności. Inni zwracają uwagę, że Tolkien jako filolog i twórca własnych języków mógł mieć zastrzeżenia do stylu pisarskiego Herberta. Sam autor nigdy jednak nie wyjaśnił tego wprost.
Historia nabiera dodatkowego znaczenia dziś, gdy obie marki przeżywają kolejną młodość. Trwają przygotowania do premiery filmu Dune: Messiah w reżyserii Denis Villeneuve, a uniwersum Śródziemia powróci na wielki ekran za sprawą filmu The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum.
