HGW: Dovahkiin! Dovahkiin!

W środę Skyrim skończył 15 lat. Z tej okazji postanowiłem opisać jeden aspekt tej gry, który, mam przynajmniej takie wrażenie pozostaje niezauważony. I to nawet pomimo tego, że jest jednym z głównych elementów „jubilata”.

Mam tu na myśli nic innego jak dovahzul, język smoków. Patrząc na niego z boku można pomyśleć „ot, słowa i śmieszne literki”. Tymczasem, zagłębiając się w niego można łatwo odkryć, że jest to pełnoprawny język. Trochę jak klingoński czy język obcych z Futuramy.

Wybaczcie ciut poważniejszy ton poniższych rozważań ;). Uznałem jednak, ze skoro piszę o języku – trzeba trochę „naukowości”. Nawet, jeśli ten język nie istnieje :).

Zacznijmy od podstaw. Dovahzul składa się z 34 znaków. Dziewięć z nich stanowi jednak połączenie dwóch liter alfabetu (angielskiego), a mianowicie: „aa”, „ah”, „ei”, „ey”, „ii”, „ir”, „oo”, „uu” oraz „ur”. Co więcej, znaki używane w języku Dovahzul mają postać „zadrapań” i kropek, które najwyraźniej powstały w wyniku działania smoczych pazurów. Poniżej wrzucam wyciętą z gry literę „ii”:

Krótkie wtrącenie o samych pazurach. Nie wiem czy zwróciliście kiedykolwiek na to uwagę, ale ich tylne kończyny wyposażone są w trzy pazury oraz pazur szczątkowy (tak to się nazywa? Jest tu jakiś spec od anatomii? :D Nie chcę wyjść na niedouka ;)). Widać to m.in. u Odahviinga (łatwiej jest przyjrzeć się jego tylnym łapom, gdy jest zamknięty):

Wracając do samego języka. Występują w nim dwie formy określonego rodzajnika: „faal” i „fin”. Pierwsza z nich jest używana w połączeniu z niektórymi nazwami własnymi; na przykład „faal Krein” oznacza „Słońce” (odpowiednik angielskiego „the”). W pozostałych przypadkach stosowane jest słowo „fin” (czyli angielskie „a/an”). Istnieje jednak pewna różnica w użyciu, gdy mowa o Pradawnym Zwoju (czyli „Elder Scroll”): Alduin nazywa go „faal Kel”, podczas gdy w zapisie „Song of Dragonborn” pojawia się określenie „fin Kel”. Jednakże, w oficjalnym tłumaczeniu na angielski to drugie występuje jako „zwoje”; można więc przypuszczać, że także oryginalnie chodzi o liczbę mnogą. Dodatkowo, pieśń ta została skomponowana przez Pradawnych Nordów; mogli oni zatem zmienić przedimek ze względu na rytm, ewolucję języka na przestrzeni czasu lub po prostu z powodu braku pełnej wiedzy – nie wiadomo bowiem, kiedy dokładnie utwór ten powstał.

Zdania w dovahzul mają szyk standardowy dla języka angielskiego: podmiot – orzeczenie – dopełnienie. Naturalnie, język smoków posiada wszystkie części mowy: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki oraz przysłówki. Rzeczowniki funkcjonują podobnie jak w języku angielskim (języku Tamriel) i posiadają formy liczby mnogiej. Tworzy się je zazwyczaj poprzez podwojenie ostatniej spółgłoski i dodanie przyrostka „-e”. Na przykład słowo „joor” („śmiertelnik”) zmienia się w „joorre” („śmiertelnicy”). Co ciekawe, w przypadku słowa „dovah” („smok”) istnieją dwie formy liczby mnogiej: „dovahhe” oraz „dov”. Różnica między nimi jest nieco niejasna. Można odnieść wrażenie, że ta druga forma odnosi się do całego gatunku. Jednakże Paarthurnax stwierdza: „dov mają słowa na rzeczy, dla których joorre ich nie mają” – co oznacza, że ​​określenie „dov” może być również używane w odniesieniu do wielu smoków.

Ciekawostką jest tutaj imię samego głównego bohatera – Dovahkiin (polskie tłumaczenie „Smocze Dziecię” jest ładne, ale całkowicie rujnuje efekt). W zależności od tego, na ile słów je rozłożymy (dwa czy trzy), można je rozumieć na dwa sposoby. Jeśli przyjmiemy dwa człony: „dovah” (smok) oraz „kiin” (urodzony), otrzymamy określenie „Smocze Dziecię” (ang. „Dragonborn”), choć dokładniej rzecz ujmując, chodziłoby o „śmiertelnika urodzonego ze smoczą duszą”. Jednakże, Dovahkiin można podzielić również na trzy słowa: „dov” (smoki), „ah” (łowca) oraz „kiin” (urodzony), co sugeruje, że mamy do czynienia z kimś „urodzonym, by być łowcą smoków”. Innymi słowy – być może Delphine ma rację, pomimo bycia nieskończoną idiotką?

Przykładem czasownika w dohavzul jest „bo”, co oznacza „lecieć”, „poruszać się” lub „iść” – w zależności od kontekstu. Język ten posiada cztery czasy: teraźniejszy prosty (Present Simple), przeszły prosty (Past Simple), dokonany (Present Perfect) oraz przyszły prosty (Future Simple). Podobnie jak w języku angielskim, w czasie teraźniejszym prostym można użyć czasownika „dreh” („robić/wykonywać”), choć często bywa on pomijany. W rezultacie zwrot „Zu’u bo” oznacza „idę”. Analogicznie, czas przeszły prosty można zaznaczyć poprzez dodanie słowa „drey” („zrobiłem/wykonałem”). Zatem, aby powiedzieć „poszedłem”, należy użyć sformułowania „Zu’u drey bo”. Czas dokonany (Present Perfect) wyraża się zazwyczaj za pomocą przyrostka „-aan”, przy czym istnieją czasowniki nieregularne; na przykład „ofan” („dawać”) nie zmienia swojej formy. Można również dodać słowo „lost” („mieć”), co zdarza się częściej w przypadku czasowników nieregularnych. Wówczas zarówno „Zu’u boaan”, jak i „Zu’u lost boaan” oznaczają „poszedłem” (w sensie: „mam to za sobą” / „dokonałem czynności pójścia”). Czas przyszły prosty tworzy się poprzez dodanie przed czasownikiem słowa „fen” („będę”) lub „fent” („mam zamiar/będę – z naciskiem na własną wolę”). To drugie określenie stosuje się głównie wtedy, gdy mówiący podkreśla, że ​​to on decyduje o wykonaniu danej czynności. Przykładowo: „Zu’u fen bo” oznacza „pójdę”, podczas gdy „Zu’u fent bo” oznacza „pójdę” (z wyraźniejszym zaznaczeniem własnego postanowienia).

Podobnie jak w angielskim, to samo słowo może pełnić funkcję przymiotnika, rzeczownika lub czasownika. Na przykład słowo „frin” jako rzeczownik oznacza „zapał”, natomiast jako przymiotnik – „pełen zapału” lub „gorący”. Ponadto niektóre przymiotniki tworzy się poprzez dodanie przyrostka „-iik”; dla przykładu, rzeczownik „daan” („zguba”, „los”) przekształca się w przymiotnik „daaniik” („zgubiony”, „skazany na zgubę”). Język Dovahzul posiada stopień najwyższy przymiotników, brakuje w nim natomiast stopnia wyższego. Stopień najwyższy tworzy się najczęściej poprzez dodanie słowa „zok” („najbardziej”); na przykład „zok sahrot” oznacza „najpotężniejszy”. Istnieją jednak wyjątki – słowo „pruzah” („dobry”) w stopniu najwyższym przyjmuje formę „pruzaan” („najlepszy”). Co więcej, porównania można wyrażać za pomocą słów takich jak „med” („jak”, „podobnie do”) oraz „ol” („jako”).

Co ciekawe, tłumaczenia wszystkich „smoczych słów” można znaleźć w książce w grze - „Język smoków: mit obalony” (oryg. „Dragon Language: Myth no More”). Jedna z nich znajduje się w Wysokim Hrothgarze. Istnieją też strony poświęcone „nauczaniu” dovahzuul - np. https://www.thuum.org/ (bardzo mi pomogła przy tworzeniu tego wpisu :)).

Jednakże, nie chcę na tym kończyć. Pozostaje jedna kwestia – zastosowanie dovahzul. Dwa są oczywiste – służy do konwersacji oraz walki (a według Paarthurnaxa – smoki robią jedno i drugie jednocześnie). Ale co ze Ścianami Słów? Na pozór, można założyć, że zostały spisane przez smoki: zawierają inskrypcje w dovahzul i znajdują się w miejscach w jakiś sposób powiązanych ze smokami lub ich kapłanami. Co więcej, smoki wskrzeszone przez Alduina często przesiadują na szczytach niektórych z nich – czy to odpoczywając, czy śpiąc. Ponadto, jedna Ściana Słów jest widoczna w wizji przeszłości, gdy Alduin rządził. Choć teoretycznie możliwe jest, że to właśnie on nakazał ich wzniesienie, jest to bardzo mało prawdopodobne. Głównym powodem jest fakt, że Ściany Słów upamiętniają Nordów, a nie smoki czy ich kapłanów. Oznacza to, że budowle te powstały jako pomniki ku czci śmiertelników – być może jeszcze przed erą panowania Alduina. Co więcej, podobne struktury można napotkać w Sovngardzie, a nawet w Kopcu Dusz (Soul Cairn), co wskazuje, że stanowią one element kultury nordów i z pewnością nie zostały wzniesione przez smoki ani z myślą o nich.

W tym miejscu chciałbym przeprosić za małą ilość screenów , ale mój Skyrim ma sporo modów i jeden z nich postanowił się „wywalić”, gdy siadałem do tego wpisu :D. Oczywiście, nie mam zielonego pojęcia który, więc muszę poszukać, a czasu brak… Ale tak to już jest z grami Bethesdy :D.

Na koniec zapytam: czy kiedykolwiek zwróciliście uwagę na to, jak ładnie Bethesda zbudowała język smokó w Skyrim? Bo ja zwróciłem na to uwagę dopiero, gdy zacząłem zagłębiać się w samą grę :). Wcześniej jakoś mało mnie to interesowało...

Do zobaczenia!